Na de bevolkingsuitwisseling van 1922, bij het uit elkaar vallen van het Ottomaanse Rijk, bleven toch nog een heel aantal Grieken in Turkije. De relatie tussen Turken en Grieken was echter wel erg gespannen.

Begin september 1955 meldden de Turkse media dat er een bom was geplaatst aan het geboortehuis van Kemal Ataturk (die was geboren in Thessaloniki – en het huis staat er nog steeds). Er werd ook bij gezegd dat Grieken de bom hadden geplaatst. Als reactie kwam er in Istanbul en langs de kust van Klein-Azië een pogrom op gang tegen de Grieken, maar ook andere minderheden werden in het vizier genomen. Er werden een heel aantal ongeletterde Turken vanuit het achtergestelde binnenland naar het westen van het land gebracht om alles kort en klein te slaan.

De actie was georchestreerd en was zeker geen spontane uitbarsting van ethnisch geweld. Er was inderdaad een bom geplaatst aan het geboortehuis van Kemal, maar niet door Grieken, maar wel door een ambtenaar van het Turkse consulaat. “Waarom deed die zoiets”, denkt u misschien.

De kwestie moet worden gezien met de kwestie van Cypus in het achterhoofd. In 1954 had Griekenland bij de Verenigde Naties aangedrongen op onafhankelijkheid voor het eiland, dat toen nog een Britse kolonie was. Dat was niet naar de zin van de Britten, die toen een vuile rol begonnen te spelen en probeerden Turken en Grieken tegen elkaar op te zetten. De Britse ambassadeur in Griekenland zei zelfs in een toespraak in 1954 dat het niet erg zou zijn mocht er iets gebeuren met het geboortehuis van Kemal.

De gevolgen zijn de geschiedenis in gegaan als de “Septemvriana” – gebeurtenissen die niet worden vergeten hier in Griekenland.

Maar ook in Turkije niet. Vanochtend werd er namelijk aangekondigd dat een aantal Turkse organisaties zullen opstappen vanaf het Taksim-plein in Istanbul (waar destijds de pogrom is begonnen) om te protesteren en duidelijk te maken dat de actie tegen de minderheden een vergissing was. Ja, dergelijke stemmen zijn zeker ook te horen in Turkije, hoewel daar weinig aandacht wordt aan besteed.

Ik sta een beetje weigerachtig om hier links naar verder bronnen te vermelden, want het is bijzonder moeilijk om de objectieve waarheid terug te vinden.

Het was duidelijk: een nieuwe regering moet worden ingezworen voor de president, en opeens was er haast bij. Premier Papandreou besloot dat het nachtwerk zou worden. Gisteravond werd er druk onderhandeld en om 01:40u werd de nieuwe regering aangekondigd. Vreemd dat het ‘s nachts moest gebeuren. Was dit een poging om aan te tonen dat de regeringsleider hard werkt? Het doet denken aan de praktijken van Mao, die zijn vergaderingen hield tussen 23u en middernacht, omdat het zijn meest productieve tijd was.

Het valt me op dat de buitenlandse media de regeringsherschikking interpreteren als een manier om de schuldencrisis beter aan te pakken. Dat is een mooie interpretatie, maar de waarheid is natuurlijk prozaïscher, zoals u nu al wel weet. (zie de post van gisteren)

Zo zijn er koppen gerold van regeringsleden die de kleuren van PASOK niet wilden verdedigen in de regionale verkiezingen van november. Boodschap: je strijkt de voorzitter (die ook nog eens premier is) NIET tegen de haren (hoewel hij bijna kaal is) in.

Zonet is de regering ingezworen, en dat gebeurt natuurlijk ook door de aartsbisschop – kerk en staat zijn hier niet gescheiden, dus er moet altijd veel kerkelijke praal bij komen kijken.

Ik ga u niet lastig vallen met namen (hoewel: Anna Dalara, echtgenote van – zit in de regering – misschien ook wel omdat ze de nicht is van minister van Binnenlandse Zaken Ragkousis), maar het is opvallend dat er weer leden van de oude garde van PASOK in de nieuwe regering zitten. Die worden nochtans geassocieerd met het uiterst corrupte beleid van de partij in de voorbije decennia. Er wordt verder wat met posten geschoven, en ministers die niet echt productief waren, verhuizen naar een ander ministerie of gewoon naar de achtergrond. Ministeries worden opgesplist, en de regeringsploeg wordt over het algemeen groter. Grappig detail: we krijgen nu een Ministerie van Volksgezondheid, Fitness en Voeding. Gaan ze ons leren te overleven op droog brood?

Je kunt je afvragen of er op dit ogenblik geen dringender zaken af te handelen zijn, bijvoorbeeld, het hoofd bieden aan een economische crisis. Maar verkiezingen lijken hier wel even populair te zijn als voetbal, althans voor de media.

Op zich is het niet echt verwonderlijk: overheden leggen in de 21ste eeuw meer en meer nadruk op decentralisatie, en ook in Griekenland zal het deze kant opgaan. Maar toch is de procedure niet bepaald gedecentraliseerd. Zo duidt de partijvoorzitter aan wie er zich verkiesbaar moet stellen voor de post van burgemeester of voor regionaal bestuurder. Dat is altijd al zo geweest. Normaal gezien is de partijdiscipline in Griekenland vrij strikt, maar het voorbije jaar is daar nog weinig van te merken. Overal, in alle partijen, zijn er rebellen, die soms zelfs uit de partij worden gezet. In het geval van parlementsleden, gaan ze verder als onafhankelijk parlementslid.

Aan de kant van de regeringspartij hebben we iets merkwaardigs gezien. Afgelopen weekend wachtten alle media af welke kandidaten Georgios Papandreou naar voren zou schuiven. Wekenlang was het al speculeren, en daarbij werd vaak gezegd dat regeringsleden (tot ministers toe) naar het regionale niveau zouden verkassen. Dat zijn praktijken die in het verleden al wel vaker werden toegepast. Een populaire minister werd bvb. naar voren geschoven voor de burgemeesterssjerp van Athene. Nadeel van dit soort praktijken, is het feit dat er geen continuatie zit in het werk van een regering.

Goed, Papandreou had dus een aantal regeringsleden gevraagd om kandidaat te zijn in hun regio, maar een aantal van hen weigerden. Het is niet duidelijk waarom. Misschien vinden ze hun job als minister fijn? Misschien verdient het beter? Misschien zijn ze bang om in de vergetelheid te geraken en minder op TV te komen als ze naar hun regio terugkeren? In ieder geval: de premier had en heeft het moeilijk om kandidaten te vinden. Daar werd erg veel tijd aan verspeeld – en nu de lijsten min of meer duidelijk zijn, vertrekt ie weer voor een paar weken en gaat hij de wereld weer rond leiden. Het land besturen laat hij wellicht aan anderen over.

In ieder geval verdwijnt de minister van Justitie (weinigen kennen zijn naam, want hij is geen vaste klant op de televisie) en gaat hij de PASOK-lijst trekken in zijn regio. Andere regeringsleden, die weigeren om op te komen in de regionale verkiezingen, kunnen op de toorn rekenen van de premier, en zullen waarschijnlijk worden vervangen. Onzekerheid en onduidelijkheid troef.
Zullen we het beleid van dit land dan maar geheel overlaten aan derden?

De GLTT (een centrum voor volwassenonderwijs, met campussen in St. Genesius Rode + Halle) waar een vriendin van me werkt, is nog héél erg dringend (lees: tegen volgende week) op zoek naar een leraar Grieks voor lessen aan volwassenen (dag en/of avond, 2 klassen, in totaal 6u per week). Zeer gemotiveerde cursisten en supercollega’s gegarandeerd.

Het moet wel erg snel gaan. Als er niemand wordt gevonden, dreigen 2 klassen te worden geschrapt.

Indien iemand onder u zich aangesproken voelt, rep u dan naar de site http://www.gltt.be/. U vondt meer informatie onder de sectie “vacatures”.

De Quadriga is echter ook de naam van een speciale prijs, die wordt gesponsord door Werkstatt Deutschland, een non-profit organisatie in Duitsland. Elk jaar, sinds 2003, wordt de Quadriga-prijs uitgereikt aan belangrijke persoonlijkheden uit de politieke, economische, sociale en culturele sfeer. Winnaars in het verleden zijn bvb: Recep Tayyip Erdoğan, Helmut Kohl, Timothy Berners-Lee, Shimon Peres, Gerhard Schröder, Václav Havel en Michail Gorbatsjov.

En sinds dit jaar zit er ook een Griek tussen de laureaten. Gisteren heeft de Griekse premier Georgios Papandreou namelijk de Quadriga prijs gekregen voor zijn “sociale bijdragen en zijn enorme inspanningen om het Griekse fiscale beleid op orde te stellen om zo het bankroet van het land te vermijden.”

Hoe sociaal die bijdrage van hem is, moet u maar aan de Griek in de straat vragen. En of het bankroet van Griekenland is vermeden, daar zijn de vele economen het nog niet eens over. Maar Georgios heeft dus een prijs gewonnen. Wij wachten intussen nog af wanneer hij het land zal leiden.

Maar misschien kan hij dat overlaten aan Bono, de zanger van U2 (die vanavond in het Olympische Stadion optreden). De christusfiguur van de 20ste-22ste eeuw kan dit land misschien redden met een van zijn breedzwaaiende gebaren. Wie weet schurkt Georgios vanavond wel even tegen Bono aan – de twee lijken me een ideaal koppel.

Het is wel algemeen bekend dat PASOK vandaag feest viert. 36 jaar geleden richtte Andreas Papandreou de Panhelleense Socialistische Beweging op – met als symbool de groene zon. De junta was gevallen, iedereen was blij, er heerste een gevoel van optimisme. In het 36-jarige bestaan van PASOK, heeft de partij dit land 21 jaar geregeerd. En vandaag staat de zoon van Andreas Papandreou aan het roer (van een zinkend schip, zeggen velen). Of er vandaag nog veel reden is tot optimisme, laat ik aan de Grieken over.

Maar op 3 september wordt ook de Griekse legeropstand herdacht tegen koning Otto. In 1843 eisten de opstandelingen dat er een grondwet zou worden opgesteld en dat alle Beierse aristocraten het land zouden verlaten. Het zal u nu wellicht duidelijker worden dat de huidige ex-koning van Griekenland (die ik hier vorige week vermeldde) met zijn Deense wortels, niets te maken heeft met de eerste koning van Griekenland, Otto van Beieren.

De opstand verliep zonder bloedvergieten. Otto en de zijnen verlieten het land en Griekenland kwam in een nieuwe periode terecht. Meer informatie over het gebeuren, vindt u hier. De opstand effende het pad naar een grondwettelijke monarchie; maar dat behoort hier in de republiek Griekenland ook al lang tot het verleden.

Een vergunning om dit beroep te mogen uitoefenen, kost enorm veel geld (het kan tot meer dan 200.000 euro per vergunning oplopen), en de facto beperkt het de toegang van nieuwe spelers in deze beroepsgroepen. Totale afwezigheid van concurrentie, zou je kunnen zeggen. Omdat de beroepen “gesloten” zijn, kunnen ze onder elkaar ook makkelijk prijsafspraken maken.

Binnen de gesloten beroepen, vooral de transportsector en de taxichauffeurs, wordt bovendien de volgende praktijk gehanteerd. Wanneer iemand besluit om zijn beroepsactiviteit stop te zetten, wordt van hem in principe verwacht dat hij zijn vergunning teruggeeft aan de overheid. Dat is al decennia lang niet meer gebeurtd. Integendeel: in het verleden zijn vergunningen doorverkocht aan woekerprijzen. Wie het geld had, kocht een vergunning over. De overheid heeft op die manier totaal geen overzicht meer op wie er nu een vergunning heeft en wie niet.

Door de economische crisis en door het feit dat de overheid heeft aangekondigd dat het de gesloten beroepen zal openen, zijn de prijzen van vergunning flink gedaald. Waar een vergunning voor een taxi 6 maanden geleden nog 250.000 euro kon kosten, is de prijs nu gezakt tot 60.000 euro. De wetten van de markt, neem ik aan.

In ieder geval zal het nog heel wat voeten in de aarde hebben voor de overheid er in zal slagen (als ze dat al wil, natuurlijk) om deze gesloten beroepen af te schaffen. We zullen ons aan heel wat stakingen kunnen verwachten voor het zo ver is.

De Griekse overheid heeft weinig keuze: de maatregelen moeten worden gevolgd, anders krijgt Griekenland de leningen niet die zijn afgesproken in het memorandum. De voorbije maanden is er gesnoeid in de lonen van het overheidspersoneel en is de BTW op alle producten flink de hoogte in gegaan (soms van 11% naar 23%). Vrijwel alles is duurder geworden en de omzet van de handelaars is flink gedaald.

Omdat de overheid ook flink heeft geknipt in de uitgaven, heeft Griekenland op erg korte tijd zijn begrotingstekort flink weten terug te dringen, en het land kreeg daar goede punten voor van de Europese Commissie. Prima, zou je denken. Maar de schuldenberg blijft even groot, en is misschien zelfs nog aan het groeien. De overheid slaagt er namelijk niet in om inkomsten te genereren. Een belangrijke reden daarvoor is het feit dat de organen die moeten toekijken op het innen van belastingen, niet naar behoren werken.

Maar een andere belangrijke reden is de werking van de markt: wanneer de lonen dalen en de prijzen stijgen, gaan mensen de knip op de beurs zetten. Dat is volkomen logisch, niet? Daardoor loopt de overheid heel wat geld mis waarop ze had gehoopt met de BTW-verhogingen. Verder hebben heel wat producenten hun producten (zoals bijvoorbeeld sigaretten) goedkoper gemaakt, om hun omzet op hetzelfde peil te houden. Daardoor komt er natuurlijk ook minder geld in het laatje via de verhoogde BTW.

Dat zijn erg simpele marktverschijnselen. Nu vraag ik me af: de economische bollebozen op het ministerie van Financiën, maar ook in de Europese Commissie en bij het IMF, hebben dat niet kunnen voorspellen? Zijn die zo fel bezig met de beurzen dat ze geen idee meer hebben hoe de “echte economie” werkt? (heb trouwens die term “echte economie” altijd erg verdacht gevonden, want het suggereert dat er een onechte economie is, waarvan we veel afhankelijker zijn geworden).

En ondertussen zegt het IMF: “spendeer, om zo uit de crisis te geraken”. Dat kan natuurlijk wel kloppen, maar zo reageert een mens niet wanneer zijn loon is verminderd, en hij niet weet of de overheid nog meer gaat snijden in zijn salaris.

Dit keer heeft men het anders aangepakt. De wet kent geen uitzonderingen. Er mag NERGENS meer gerookt worden. Enkel de grote bouzoukia-centra krijgen nog uitstel tot mei 2011, maar daar houdt het dan ook op. Boetes lopen op van 50 euro voor de roker, 500 euro voor de eigenaar van de ruimte waarin de overtreding wordt vastgesteld, tot 10.000 euro voor regelmatige overtreders. En ik kan me voorstellen dat er flink wat controle zal zijn, want dit kan alleen maar geld in het laatje brengen.

Wie controleert het? Niet de landelijke politie, maar wel de gezondheidsautoriteiten van de prefectuur, de gemeentelijke politie, en de kustwacht. Of die streng genoeg kunnen ingrijpen, is nog maar de vraag.

Hoe ernstig neemt de overheid het nieuwe verbod. Moeilijk te zeggen. Op de site http://www.smokestop.gov.gr/ staat nog steeds de aankondiging van vorig jaar, maar misschien heeft men het te druk om de crisis te bestrijden?

In ieder geval krijgen we nu weer overal het gezeur te horen van rokers die vinden dat hun een “basisrecht” is ontnomen. Het recht op roken is voor hen heilig, maar in het buitenland hebben ze geen moeite om zich daar aan de regels te houden. Dat respect kunnen ze in hun eigen land duidelijk niet opbrengen. En overigens: wat voor recht is dat? Wanneer je verslaafd bent (want sigaretten zijn een verslaving), dan heb je allang een recht opgegeven.

Nog een paar cijfers wat betreft roken in Griekenland:
- 42% van de Grieken rookt
- 63% van de Griekse mannen rookt
- 39% van de Griekse vrouwen rookt
- 37% van de kinderen tussen 12 en 17 rookt
- 45% van de Grieken tussen 16 en 25 rookt
- 20.000 Grieken sterven jaarlijks aan aandoeningen die met roken te maken hebben
- 2,14 miljard euro per jaar kosten de rokers aan het gezondheidssysteem

Eind augustus biedt de streek een heel ander beeld. De meeste toeristen (vooral de Grieken dan), hebben hun biezen gepakt. Het is rustiger, en je kunt met de locale bevolking heel wat makkelijker een praatje maken, een biertje drinken en wat extra info te weten komen.

Opvallend: de stranden die ons een maand geleden koud leken, waren nu erg warm. Er werd ons gezegd dat er veel stromingen in het water zitten en dat de temperatuur ook wordt bepaald door de frequente winden. 5 dagen rust en veel zwemmen heeft in ieder geval goed gedaan voor mijn verkoudheid en ik ben nu in ieder geval genoeg uitgerust om er weer tegen aan te gaan.

Er staat in september heel wat te gebeuren … eerst eens kijken wat de actualiteit te bieden heeft. U hoort gauw weer van me.