Heel wat parlementsleden stapten voor het eerst het halfrond binnen. De meest opvallende delegatie was die van de Gouden Dageraad: 22 neo-fascisten in het Griekse parlement, in een land dat een militaire dictatuur was tot 1973. We hebben deze lieden gezien met hun kortgeschoren kop, maar er zit wel een parlementslid tussen die indruk maakt: een man die sprekend lijkt op de Griekse vrijheidsstrijder Georgos Karaiskakis die tegen de Ottomaanse overheerser vocht .

Maar over de dictatuur gesproken: de voorzitter van Gouden Dageraad is niet alleen een holocaustontkenner (niet strafbaar in Griekenland), maar hij beweert ook dat er geen slachtoffers zijn gevallen toen in november 1973 een tank het universiteitsgebouw binnenreed. Daarmee doe je het bloed van heel wat Grieken stollen.

Vandaag moeten de parlementsleden een voorzitter voor het parlement kiezen. Daar zijn 151 stemmen voor nodig. Eens kijken of ze het daar dan wel voor een keer over eens kunnen worden. En dan is de eerste taak van deze nieuwe parlementsvoorzitter om het parlement te ontbinden. Absurder kan het eigenlijk niet meer worden.

Zoals bij alles, konden de 6 partijleiders (de leider van Gouden Dageraad was er niet bij vandaag) het natuurlijk niet eens worden wie de nieuwe premier zou worden: president Papoulias, Evangelos Venizelos en Antonis Samaras hadden Loukas Papadimos voorgesteld, maar dat was niet naar de zin van de KKE.

Alexis Tsipras stelde ex-minister van PASOK Gerasimos Arsenis voor (de echtgenoot van Louka Katseli, die nu naar de gunst van kiezer dingt met haar eigen partij), maar dat vonden de anderen weer niet goed.

Afwachten wie de ministerportefeuilles van deze dienstdoende regering zullen opnemen.

We zien het einde van een politiek systeem in Griekenland – de metapolitefsi, en het is ook het einde van de Griekse samenleving zoals we die tot nu toe kenden; met postjes die werden verdeeld door politici, met burgers die proberen de overheid op te lichten (gisteren nog kwam aan het licht dat boeren op Kreta delen van de beschermde Samariakloof als bewerkt land aangaven, om daarvoor subsidies op te strijken), en met overheidsdiensten die totaal onverschillig zijn. Voorlopig komt er nog niets voor in de plaats. We zijn al dagen getuige van een discussie die meer weg heeft van een ruzie tussen pubers. De Griekse politici wegen wel erg licht. De notulen van de voorbije vergaderingen (van 13 mei en 14 mei) met president Papoulias zijn in de openbaarheid gebracht en zijn echt zielige lectuur. Elke politicus blijft op zijn positie, want een kleine toegeving doen, staat gelijk aan verliezen. De Griekse media straft zo iemand af als een windhaan. De enige politicus die nog een zweem van politiek ethos leek te hebben, is Fotis Kouvelis, maar de linkse kant van politieke spectrum noemt hem daarom een verrader, gewoon omdat hij bereid is om bepaalde zaken te bespreken.  Samaras is echt wel een lichtgewicht, uit de notulen blijkt dat hij nauwelijks wat te zeggen heeft (hij wil gewoon premier worden, dat is ongeveer zijn programma), en de anderen veroordelen niet alleen elkaars politiek, maar spelen ook op de man.

Tegelijkertijd zien we op televisie enkel nog politieke praatprogramma’s waar politici elkaar de neus afbijten. Schreeuwen, roepen, en niets, maar dan ook niets substantieels zeggen, behalve het herkauwen van partijpunten.

Vaak ga je slapen en sta je op met dezelfde gezichten op je scherm. Van deze lieden moet je natuurlijk niets verwachten.

Wat nu? De rest van de week in Griekenland ziet er uit als een Monty Python sketch: vandaag om 13u zitten de politieke leiders samen om een interim regering te kiezen (die zal wellicht worden geleid door de opperrechter van de Raad Van State) en om de nieuwe verkiezingsdatum vast te leggen. Morgen wordt het nieuwe parlement (op basis van de verkiezingsuitslag van 6 mei) ingezworen, om dan meteen weer opgeheven te worden op vrijdag. Grieks vraagje: zouden ze voor die ene dag een maandwedde krijgen?

En dan? Zeer waarschijnlijk worden de verkiezingen op 17 juni gehouden en als de opinipeilingen kloppen, dan komen exact de zelfde 7 partijen weer in het parlement. Alleen zal SYRIZA dan de grootste partij zijn en zullen KKE en Gouden Dageraad wat verliezen (stemmen voor deze partijen zijn sowieso toch verloren stemmen). Gaat er dan een regering kunnen worden gevormd? Ik geloof er weinig van. En als er dan toch één kan worden gevormd, dan valt die nog voor het eind van 2012.

Ondertussen zijn de Grieken stilletjesaan hun geld van de banken aan het halen. Het wordt een bank run genoemd, maar het gebeurt stilletjes, geruisloos. Sinds de voorbije verkiezingen is er al 700 miljoen euro van de Griekse spaarrekeningen opgehaald. Niet verwonderlijk: er is alleen maar onduidelijkheid en onzekerheid. Niet alleen de Griekse situatie is onzeker, ook de reactie van Europa is onzeker. En in een dergelijke klimaat kan er dan ook niets constructiefs van de grond komen.

Nikos Michaloliakos, leider van Gouden Dageraad, komt op audiëntie bij president Papoulias op 13 mei 2012

Ik heb een hele tijd getwijfeld of ik het zou hebben over het fenomeen Gouden Dageraad, de neo-fascistische partij die bijna 7% van de stemmen heeft gehaald op 6 mei. Het is een delicaat thema, en het kan ook al gauw verkeerd worden begrepen als je er net iets te veel aandacht aan besteedt. Maar het is toch wel belangrijk om het er over te hebben, en om één en ander in perspectief te zetten.

In een maatschappij die helemaal ontwricht wordt, dreigt extremisme. Dat kan links of rechts extremisme zijn . Gouden Dageraad is niet zomaar extreem-rechts; het is een neo-fascistisch beweging, hoewel ze zichzelf zo niet noemen: ze houden het op nationalisten. In publicaties van de beweging wordt Hitler verheerlijkt, maar ook de junta-leider Georgos Papadopoulos. De leider van Gouden Dageraad heeft Papadopoulos leren kennen in de gevangenis en is onder diens spirituele (nu ja) leiding aan de beweging begonnen.

In het verloederde centrum van Athene, waar heel wat criminaliteit heerst, begeleiden zij oudjes die bang zijn om over straat te lopen wanneer ze gaan winkelen of hun pensioentje gaan ophalen. Er zijn beelden waar leden van Gouden Dageraad buitenlanders aftuigen. Bij betogingen zie je de beweging steevast op straat, en ze schijnt het erg goed te kunnen vinden met de politie. Hoe de relatie tussen de twee precies is, is moeilijk te zeggen, want bewijzen zijn er niet, maar de politie laat Gouden Dageraad wel haar werk doen: is wellicht makkelijker voor hen; dan moeten zij de kastanjes niet uit het vuur halen.

Betekent dat nu dat de Grieken fascisten zijn geworden? Dat zeker niet. Het feit dat ongeveer 400.000 Grieken voor deze partij hebben gestemd, wijst er gewoon op dat deze maatschappij moreel in verval is. Er zaten heel veel proteststemmen bij, en heel wat mensen wisten niet waarvoor ze hadden gestemd. Vooral jongeren zouden voor Gouden Dageraad hebben gestemd: de platvloerse retoriek dat ze in het parlement de andere politici wel eens een pak rammel zouden geven, vertaalt perfect wat veel Grieken maar al te graag eens zouden willen doen.

Opvallend ook dat twee dorpen die zijn uitgemoord door de nazi’s, Kalavryta en Distomo, Gouden Dageraad het wel bijzonder goed heeft gedaan. De ironie wil dat Disomo voor deze misdaad nog steeds schadevergoeding eist van Duitsland. Dan weet je niet waarvoor je stemt.

Meteen na het sluiten van de stembus werd wel duidelijk welke pad de Griekse kiezer in de korf had gezet: op een persconferentie van Michaloliakos eisten zijn skinheads/bewakers dat de aanwezige pers uit respect rechts zou staan (u heeft het filmpje hier wellicht al gezien). Ze deden dat met een oudgriekse kreet (εγέρθητι) maar omdat deze lieden niet altijd uitblinken in intelligentie, riepen ze εγέρθητω, een foutje dat in de pers belachelijk werd gemaakt. De journalist die dat als eerste deed, is een paar dagen geleden in het ziekenhuis geklopt.

Dat gegeven verklaart de foto die u bij deze post ziet: Nikos Michaloliakos werd gisteren bij de president ontboden (dat moet op zich al een pijnlijke zaak zijn geweest voor iemand die nog tegen de nazi’s heeft gevochten, zoals Papoulias) en uit protest gingen de aanwezige reports op de grond zitten, en één van hen hield zelfs de handen op het hoofd, zoals een gevangene. Michaloliakos gaf na de vergadering een kort interview, waarin hij zei dat er een premier moet komen die een internationale persoonlijkheid is, en dat Griekenland het memorandum op een heel andere manier moet gaan naleven.

Later op de avond gisteren, werden we ook nog eens getrakteerd op een interview met de man. Hij steekt zijn ideologie niet onder stoelen of banken, maar in een ander Westeuropees land zou hij nu al achter de tralies zitten, want hij zat heel bedaard de Holocaust te ontkennen (hij zei wel dat er concentratiekampen waren, waar vreselijke dingen zijn gebeurd). En tegelijk zei hij dat Hitler Duitsland groot had gemaakt en voor een enorme economische ontwikkeling had gezorgd, net zoals junta-leider Papadopoulos in Griekenland, want tijdens het bewind van de kolonels was er geen honger in Griekenland en had iedereen genoeg geld.

Toen het ging over de nazi-misdaden in dorpen zoals Kalavryta en Distomo, ging Michaloliakos zo ver om te zeggen dat deze moorden niet door nazi’s waren gepleegd, want niet alle Duitsers waren nazi’s. Sofisme is waarlijk een Griekse uitvinding.

Het was de tweede keer op 10 dagen dat hij zijn ideologie en standpunten ongegeneerd op televisie mocht komen uitleggen, en ik merk in mijn omgeving dat daar verder geen vragen bij worden gesteld. En laat ik dat nu net onrustwekkender vinden dan het feit dat de partij zo veel proteststemmen heeft gekregen.

Griekenland uit de euro vanaf morgen?

Dit zijn interessante tijden: de vergadering tussen president Papoulias en de partijleiders van de drie grootste partijen was al afgelopen na 90 minuten. Zowel PASOK als ND wilden SYRIZA mee aan boord in een regering, maar Alexis Tsipras hield de boot af. Zijn partij stapt niet in een regering die het zware besparingsbeleid blijft verder voeren.

Na de vergadering werden we getrakteerd op een one-man show van Venizelos die eerst over de fouten begon die PASOK in het verleden had gemaakt, alsof hij daar zelf geen deel van uitmaakte. Venizelos gaat alle adviseurs van de partij de laan uitsturen en de partij blijkbaar opnieuw oprichten. Het enorme ego van deze man die 30% aan kiezers is verloren, heeft blijkbaar nog geen deuk gekregen. Meer nog: hij bestempelde zichzelf en PASOK als de herders en de Grieken als schapen. Een beetje een ongelukkige analogie die bij veel mensen niet gesmaakt zal worden. Vervolgens ging hij SYRIZA beschuldigen van alle problemen die Griekenland nu doormaakt. Ik vermoed niet dat het de kiezers zal beïnvloeden: men is de zondagavonden nog niet vergeten dat Venizelos weer nieuwe besparingen aankondigde.

Antonis Samaras, die in zijn campagne had gezegd dat hij nieuwe verkiezingen wilde indien zijn partij niet alleen de macht kon grijpen, beschuldigt nu Alexis Tsipras van onverantwoord gedrag dat het land opnieuw naar de stembus jaagt. De logica van deze man is niet te doorgronden.

Vanavond om 19:30u gaat Papoulias nog afzonderlijke vergaderingen hebben met de overige partijleiders, maar het is niet duidelijk of dat nog veel zin zal hebben.

De conclusie mag nu al duidelijk zijn: het is 99% zeker dat we naar nieuwe verkiezingen gaan. Eens kijken hoeveel druk er nu vanuit Europa en Duitsland zal komen. De voorpagina van het Duitse Spiegel liegt er in ieder geval niet om.

Vandaag 11 mei, om 20: 30u speelt er een rembetikogroepje: Katerina Tsiridou & Kompania

En dan zondag 13 mei, vanaf 14:00u is er de ontmoetingsdag. Men gaat voor de  actualiteit met een panelgesprek tussen Peter Mertens, auteur van de bestseller ‘Hoe durven ze?’, Yiorgos Vassalos, vertegenwoordiger van het Grieks-Brusselse ‘Initiative de Solidarité à la Grèce qui résiste’ en Karel Van Isacker, een Vlaming die al jaren tussen Griekenland en België pendelt en in Athene woont en werkt. De moderator van dienst is VRT-journalist Michaël Van Droogenbroeck, die de Griekse situatie nauw opvolgt en net uit Griekenland terug is.  Het debat zal worden gevoerd aan de hand van fragmenten uit de spraakmakende documentaire ‘Debtocracy’.

Na het debat is er ruimte voor een babbeltje met (andere) Griekenlandliefhebbers… Neem gerust uw bouzouki of baglama mee, misschien is het wel de gelegenheid voor een Griekse jamsessie (@Bobtje?). Of bent u al jarenlang op zoek naar een tegenspeler voor een tavli-spelletje? Wie weet loopt u er die dag wel eentje tegen het lijf…

Om 18:30u is er een Griekse maaltijd en ‘s avonds wordt u ondergedompeld in de wereld van de rebetiko met o.a. een lezing over rebetiko door Antoine Légat. Na de lezing volgt de film Rembetiko (1983) van Kostas  Ferris. De film is Grieks gesproken en Engels ondertiteld.

Bent u ooit in Olympia geweest? Hoe? Een auto gehuurd en er naartoe gereden? De wegen er naar toe zijn niet bepaald van goede kwaliteit, nietwaar? Nochtans is daar behoorlijk wat geld voor uitgetrokken. Geld dat nooit besteed is waarvoor het bedoeld was. Allemaal in de zakken verdwenen van aannemers die goede contacten hadden met de politici en die een werk van minderwaardige kwaliteit afleverden.

Heb u in Olympia ooit voor een gesloten deur gestaan? Toeristen komen van over de hele wereld, maar om 15u moeten ze er wel uit. Er is geen geld om de ambtenaren (want de wachters worden betaald door de staat) langer aan het werk te houden. Dat zou trouwens ook wel wat problemen met de overheidsvakbond kunnen veroorzaken. Daar sta je dan, en in Olympia is er weinig te beleven. Voor een biertje betaalt u even veel, zo niet meer, dan in centraal Athene, indien u toch besluit om er even op een terrasje te gaan zitten.

Het haventje van Katakolo is uiteindelijk niet meer dan een betonnen pier. Katakolo ligt dicht bij Olympia en er meren heel veel cruiseschepen aan. Toeristen kunnen dan makkelijk Olympia bezoeken. De overheid heeft een toeristisch treintje voorzien dat je voor 6 euro heen en terug naar Olympia brengt. Ooit waren er mooie bordjes in Katakolo gezet die de toeristen naar dat treintje leidden. Die borden zijn allemaal vernield. Niet door hooligans of jongeren die zich verveelden, maar door de vereniging van buschauffeurs die de toeristen naar Olympia brengen voor 80 (tachtig!) euro per persoon. Die prijs hebben ze onder elkaar afgesproken en omdat het beroep buschauffeur een gesloten beroep is, kunnen er geen nieuwe spelers op de markt dat monopolie van overprijsde tickets doorbreken. Heel wat toeristen vinden dat natuurlijk veel te duur en blijven dan maar wat in Katakolo rondhangen. Anderen zijn slimmer en huren een taxi met zijn vieren: dat is veel goedkoper. Ze moeten dan wel buiten het gezichtsveld van de buschauffeurs blijven, of die zouden de taxi wel eens kunnen vernielen.

Olympia: het zou een testament moeten zijn van wat de Oude Grieken vertegenwoordigden, maar het is jammer genoeg ook een getuige van hoe het nieuwe Griekenland (niet) werkt.

Opvangcentrum van Amygdaleza

Herinnert u zich nog “Operatie Borstel”? Deze weinig subtiele naam stond voor de politieactie die het centrum van Athene moest schoonmaken van de vele illegale immigranten die voor overlast zorgen en verantwoordelijk geacht worden voor de toenemende criminaliteit in de Griekse hoofdstad. Bovendien leven ze in hygiënische omstandigheden die vaak te wensen over laten en die een heleboel ziektes zouden kunnen veroorzaken.

Een heel aantal immigranten zijn ondertussen al opgepakt en zijn in een “opvangcentrum” gezet in Amygdaleza, een dorpje ten noorden van Athene. Dat opvangcentrum zijn eigenlijk containers die voorzien waren als tijdelijke woning voor mensen die hun huizen niet meer in zouden kunnen na een aardbeving. Echt blij zijn de inwoners van Amygdaleza hier niet mee. Not in my backyard, zeggen ook zij.

Blijkbaar is de Operatie Borstel nog steeds niet voorbij en worden er nog steeds immigranten opgepakt. Tussen haakjes: ik was de afgelopen dagen een paar keer op het Omoniaplein en het is daar echt wel allemaal schoongemaakt. En de politie gaat nog steeds ijverig te werk. Zo pakten ze gisteren een Indische professor economie op in de buurt van de universiteit in het centrum van Athene tijdens een raid tegen de illegale verkoop van allerlei goederen. De man liep toevallig over straat. Hij was uitgenodigd door de rectors van de universiteiten van Griekenland.

Toen hij aan de politie vertelde wie hij was, geloofde die hem niet, en een interventie van de rectoren was nodig om de man terug vrij te krijgen.

ND-leider Samaras gooide na een paar uren de handdoek in de ring: hij slaagde er niet in om een regering met meerderheid op poten te zetten. Hoeveel buitelingen hij ook mag maken (de politieke argumenten van de man zijn een circusartiest waardig), het zal met hem niet lukken.

Op dit ogenblik probeert SYRIZA-leider Alexis Tsipras het, en hij heeft al samen gezeten met de linkse Griekse partijen. Vandaag zou hij een brief sturen naar het IMF, de EC en de ECB waarin hij gaat zeggen dat de handtekeningen onder het memorandum niet door hem zijn gezet en dus ook niet gelden voor een linkse regering. Ook hij zal geen meerderheid vinden om een regering te vormen, hoewel Democratisch Links zeker wel met hem samen wil gaan.

Als het hem tegen overmorgen niet lukt, zou PASOK-leider Venizelos de formatie-opdracht van hem overnemen, maar die heeft al laten weten dat zoiets geen zin heeft en dan zouden we meteen naar nieuwe verkiezingen gaan. Ondertussen zou president Papoulias dan een interim-regering samenstellen in samenspraak met alle politieke leiders die het land dan naar de volgende verkiezingen moeten leiden.

In Brussel en Berlijn beginnen de stoppen stilaan door te slaan, maar misschien heeft men de boodschap van de Griekse kiezer niet goed begrepen. Tsipras mag dan wel een sympathieke jongen zijn en een cool-factor hebben, maar het is lang niet zeker of hij vertegenwoordigt wat de mensen die voor hem hebben gekozen, eigenlijk wel willen.

Alexis lijkt niet in de euro te willen blijven. Zijn plan zou dat in ieder geval wel tot gevolg kunnen hebben. Maar de overgrote meerderheid van de Grieken (70% al zeker) ziet de toekomst van dit land wél binnen de euro. Men wilde de grote partijen afstraffen voor het gevoerde beleid en men wilde aantonen dat een besparingsbeleid op deze manier niet verder kan. En velen wilden een partij aan de macht die had gezegd dat ze bereid was om te regeren want niemand heeft er baat bij dat het land onbestuurbaar wordt.

Vraag een gemiddelde Griek op de straat en hij zal zeker toegeven dat het land boven zijn stand heeft geleefd en dat er moet worden bespaard, maar niet op de manier waarop PASOK en ND die besparingen hebben ingevuld. Niet dat men kan zeggen hoe het dan wel moet, maar daarvoor heb je politieke partijen.

Het probleem is echter dat Griekenland op dit moment zo goed als geen enkele partij heeft die met een alternatief op de proppen is gekomen. We weten natuurlijk wel dat meer besparingen zeker niet tot groei gaan leiden. En weten ook dat iemand die niets meer te verliezen heeft, ook niet bang kan worden gemaakt door het vooruitzicht dat hij uit de euro zal worden gezet. Nul euro is tenslotte even veel waard als nul drachme.

Maar we weten ook allemaal dat Griekenland die oh zo noodzakelijke herstructureringen moet invoeren. Wat er bij mij nooit is in gegaan, is het feit dat men in Europa daarvoor beroep heeft gedaan op dezelfde politici die deze herstructureringen altijd hebben tegengegaan. Europa zou zich zogezegd nooit mengen in de Griekse politiek. Maar nu de verkiezingsuitslag niet naar de zin is van Brussel en Berlijn, lijkt het er verdacht veel op dat Europa zich toch wel gaat moeien. Is dat niet een beetje hypocriet? Men vreest dat men het geïnvesteerde geld (vele miljarden) kwijt zal zijn met een linkse regering. Dus gaat het uiteindelijk in de eerste plaats om dat geld dat al aan Griekenland is gegeven (niet aan de Grieken, want het geld is gebruikt om interesten af te betalen) terug te krijgen, en niet om het land weer overeind te helpen.

Althans, dat is de indruk die de Grieken krijgen. En als Europa zich nog meer gaat bemoeien met de gang van zaken hier, dan zou het best kunnen dat we bij de volgende verkiezingen een nog moeilijkere situatie zullen krijgen.