Een maand geleden publiceerde de Federatie van Vakbonden van Werknemers van Technische Bedrijven in Griekenland een persbericht met daarin de voorlopige cijfers van het aantal slachtoffers van werkongevallen in Griekenland in 2025.

Volgens de gegevens zijn ten minste 201 mensen omgekomen op het werk, terwijl nog eens 332 mensen zeer ernstig gewond zijn geraakt. Dat is bloedstollend veel en het hoogste cijfer van de voorbije 20 jaar. De uiteindelijke cijfers zullen pas eind februari bekend worden gemaakt, na een cross-check, maar verwacht wordt dat er weinig verandering zal zijn. De meeste dodelijke slachtoffers vallen in de bouw- en de landbouwsector.

Andreas Stoimenidis, voorzitter van de Federatie en tevens voorzitter van de Europese Agentschap voor Gezondheid en Veiligheid op het Werk (EU-OSHA) licht de situatie in Griekenland toe: “De cijfers zijn teleurstellend en beangstigend, maar geven een volkomen te verwachten beeld van de sterfgevallen op het werk in 2025 in ons land. Het anti-arbeidersbeleid, met als hoogtepunt de 13-urige werkdag en het ontbreken van collectieve arbeidsovereenkomsten, geven een beeld dat je als humanitaire crisis zou kunnen bestemepelen. Dat beeld wordt nog verergerd door de ontmanteling van de controlemechanismen, de systematische ondertekening en het ontbreken van een tripartiete sociale dialoog. De escalatie was iets wat we al vanaf 2022 hadden voorspeld, terwijl we vanaf maart 2025 hadden geraamd dat de grens van 200 sterfgevallen voor 2025 zou worden overschreden. Helaas pakt de recente arbeidswet dit fenomeen niet aan, maar voert hij regelingen in die het arbeidsleven in ons land nog ondraaglijker maken.“

Het bericht van de Federatie werd overgenomen door grote delen van de Griekse media, en dat was niet naar de zin van de regering Mitsotakis, die bij dergelijke berichtgeving het discours van een bloeiende economie niet meer overeind kan houden.

De regeringswoordvoerder had het over τυμβορύχοι – grafdelvers (alle regeringsfunctionarissen zullen die term de volgende dagen gebruiken, wat wijst op een duidelijke regeringsstrategie) die met dergelijke statistieken een oorlog tegen de regering voeren, uit politieke overwegingen. Onderminister van Arbeid en Sociale Zekerheid van Griekenland Kostas Karagkounis kwam op televisie zeggen dat dergelijke berichtgeving het land belastert in het buitenland. Karagkounis betwist het cijfer van de Federatie en zegt dat de Griekse arbeidsinspectie 48 dodelijke slachtoffers heeft geregistreerd in 2025. Vanwaar dat verschil?

Een eerste verklaring is eenvoudig: zwartwerk wordt uiteraard niet geteld. Vooral vluchtelingen die in het zwart tewerk worden gesteld, worden niet meegeteld. Zoals de Palestijnse vluchteling die een dodelijke val heeft gemaakt van een stelling in het najaar 2025 op de werf van Ellinikon, het nieuwe paradepaardje van de regering Mitsotakis. Een tweede reden is dat algemeen wordt aangenomen dat de Arbeidsinspectie niet correct telt, wegens onderbemanning. Tijdens de tojka-jaren zijn heel wat instituten afgebouwd, en heel wat onafhankelijke instituten hebben daar onder te lijden. Zo zijn er in 2026 voor heel Griekenland slechts 233 arbeidsinspecteurs. Die kunnen onmogelijk alle bedrijven op Griekse bodem 1 keer per jaar controleren. Nochtans lees ik op de site van de Griekse Arbeidsinspectie dat er vorig jaar 82.412 inspecties zouden zijn uitgevoerd. Ook de Vereniging voor de Verdediging van Arbeid en de Welvaartsstaat beweert dat de Arbeidsinspectie niet correct telt. Die Vereniging heeft zelfs 209 dodelijke slachtoffers geteld in 2025. En volgens betrouwbare media worden werknemers in de scheepvaart, steengroeven, landbouw, veiligheidsdiensten en ook zelfstandigen en freelancers niet meegeteld.

De discussie was nog niet geluwd of Griekenland telde alweer 5 dodelijke slachtoffers. Op 26 januari vindt er een ontploffing plaats in de koekjesfabriek Violanta in Trikala. 5 jonge vrouwen – moeders, die in een ondergrondse ruimte van de fabriek werkten, komen daarbij om het leven.

Nauwelijks een dag later komt Minister van Volksgezondheid Adonis Georgiadis (hij weer – altijd hij weer) op televisie verklaren dat Violanta een modelfabriek is en dat er tijdens zijn termijn als Minister van Arbeid meerdere inspecties zijn geweest en dat er niets onregelmatigs aan de hand was. Waarom moet Georgiadis meteen dit soort dingen komen verkondigen op televisie, vooraleer er nog maar een onderzoek is begonnen? Vanuit de regering komt het succesverhaal van een jongeman die zich als plaatselijke bakker heeft opgewerkt tot een industriegigant die koekjes tot in het buitenland verkocht, nog voor de 5 vrouwen zijn begraven.

Minister van Digitaal Bestuur Papastergiou laat een paar dagen na de ontploffing op Facebook weten dat hij als elektrotechnisch ingenieur in 2007 de nodige licenties van Violanta heeft gegeven. Probeert Georgiadis hem uit de wind te zetten? Onderzoeksjournalisten hebben uitgevogeld dat Papastergiou tot 2011 vergunningen aan de fabriek heeft gegeven.

De dagen na de ontploffing komen er een heleboel zaken aan het licht over de modelfabriek Violanta. De ondergrondse ruimte waarin de vrouwen werkten op het moment van de ontploffing, is nooit aangegeven, en de arbeidsinspectie heeft die ruimte nooit gezien.

De brandweer vindt de oorzaak van de ontploffing al snel: een propaanlek in de ondergrondse ruimte. Geen recent lek, maar iets wat al maanden aan de gang is. De grond is verzadigd van het propaan en de situatie is zo gevaarlijk dat de brandweer verder onderzoek moet staken. Bij de verslagen van de arbeidsinspecties, is er geen sprake van propaansilo’s. In de fabriek waren er geen gasdetectoren geïnstalleerd, maar ook geen brandbeveiligingssysteem (naar verluidt omdat dat te duur was – 300.000 euro kon er niet af), een ventilatiesysteem of zelfs maar een raam voor luchtcirculatie.

De personeel had al langer geplaagd over een gasgeur bij de directie, maar de reactie was dat het wellicht ging om de geur van de riolering (alsof dat minder erg zou zijn). Bleek ook dat de directie er een schrikbewind op nahield: iemand die klachten had, werd meteen aan de deur gezet. Ook mensen die het in hun hoofd durfden te halen om een vakbond op te starten. Er dook een video op van 2 maanden geleden, waarin je ziet dat de directie het syndicaat wegjaagt van het domein van de fabriek.

Merkwaardig is dat het bedrijf op 21 januari, slechts een paar dagen voor de explosie, een staatssubsidie van bijna 2 miljoen euro ontving van de regio Thessalië voor uitbreiding van de fabriek, maar dat er geen technische apparatuur en werkzaamheden werden uitgevoerd om aan de veiligheidsvoorschriften te voldoen.

En om het nog eens over Arbeidsinspecties te hebben: de prefecturen van Trikala en Karditsa tellen slechts 3 arbeidsinspecteurs (en 1 directeur) die ruweeg 12.000 bedrijven moeten controleren.

Violanta werd inderdaad als een modelbedrijf voorgesteld. Vele scholen uit de buurt maakten regelmatig een educatieve uitstap naar de fabriek. Een geluk dat de ontploffing niet heeft plaats gevonden bij dergelijke uitstappen. Maar ook onderofficieren van de militaire academie deden een educatieve uitstap naar de fabriek. Geen flauw idee wat van hen verwacht werd dat ze daar zouden leren.

De directeur van de fabriek werd kort na de ontploffing aangehouden maar in afwachting van het gerechtelijk dossier, mocht hij wel naar huis.

Na dit voorval is het moeilijk om de argumentatie van de regering ernstig te nemen dat de arbeidsinspectie goed haar werk doet, en dat we daarom ook de cijfers van die dienst moeten geloven.

Nee, de arbeidsvoorwaarden in Griekenland zijn allesbehalve OK, en vanuit de overheid lijkt er weinig initiatief uit te gaan om de situatie te verbeteren.