De onderhandelingen rond een Cypriotisch reddingsplan zitten muurvast. Rusland beweegt voorlopig nog en wil zeker geen conflicten cre\u00c3\u00abren met de EU. Cyprus zou vandaag met een plan B komen aanzetten waarmee het wellicht naar Brussel zal stappen. Op dit moment zit de Cypriotische president samen met de partijleiders om te zien hoe het nu moet. Een plan B zou wellicht toch wel weer een haircut op de spaarrekeningen inhouden, maar veel duidelijkheid is er nog niet.<\/p>\n
Ondertussen zullen de Cypriotische banken tot dinsdag gesloten blijven. Dat begint te zorgen voor enorme problemen. In tegenstelling tot Griekenland is Cyprus geen cash-economie, dus men heeft wel een tijdje kunnen werken met kredietkaarten, maar ook daar zit een limiet op. En wie wil nog krediet in een bijzonder onzeker financieel klimaat? De kans bestaat dat je je geld nooit terug ziet. Mensen zonder kredietkaarten moeten geld lenen bij familie en vrienden.<\/p>\n
Veel ATM’s zijn leeg. Bankbedienden moeten noodgedwongen vakantie nemen en ze weten niet of ze ooit nog terug aan het werk zullen kunnen gaan . Er is sprake van dat Laiki Bank gesloten zal blijven. Duits minister van Financi\u00c3\u00abn Sch\u00c3\u00a4uble heeft ook al gedreigd dat de Cypriotische banken niet meer zullen open gaan. Verder is er ook stilaan een tekort aan voedingsmiddelen. Of om het minder dramatisch te stellen: er is vooral minder keuze.<\/p>\n
In zulk een klimaat kun je je als buitenstaander afvragen: “wat bezielde de Cypriotische parlementsleden om tegen te stemmen? En hoe is het mogelijk dat het grootste deel van de Cypriotische bevolking dit slikt? Daarvoor moet je de psychologie een beetje bekijken.” Er zijn een aantal factoren die vaak over het hoofd wordt gezien.<\/p>\n
Cyprus is tot in de jaren 60 een kolonie geweest van het Verenigd Koninkrijk. Dat laat zijn sporen na. Na een mislukte “Enosis”-operatie van de Griekse kolonels (die toenmalig Cypriotisch president, aartsbisschop Makarios, wilde vermoorden) is het eiland verdeeld. Veel Grieks-Cyprioten zijn hun huis en al hun bezittingen kwijt gespeeld toen de Turken met operatie Attila het eiland binnenvielen en de helft van het grondgebied bezet houden. Om maar te zeggen: de Cyprioten weten wat het betekent om iets te verliezen.<\/p>\n
Toen duidelijk werd dat Europa verlangde dat ze een deel van hun spaarcentjes zouden moeten afstaan om de banken te redden, ging dat een stap te ver. “Wie is die vreemde mogendheid die ons zo maar gaat voorschrijven waar ons geld naartoe gaat?”, zo luidt de redering. De Cyprioten wilden liever de waardigheid aan zichzelf houden en zelf hun lot in handen nemen.<\/p>\n
En dan komen we op de factor “waardigheid”. Dat is een begrip dat in het noorden en in het zuiden wellicht verschillend wordt ingevuld. Om die reden vind ik dat je daar dan ook geen oordeel kunt over vellen. Niet alleen de Cyprioten, maar ook de Grieken zelf, voelen zich in hun waardigheid aangetast. Veel heeft ook te maken met het beeld dat van de volkeren wordt opgehangen; iets wat hier al vaker in de commentaren naar voor is gekomen.<\/p>\n
Zo zijn de Grieken luieriken die jarenlang hebben gefeest op kosten van Europa en die de hele tijd de boel belazeren. Nu ze hulp krijgen van Europa, blijven ze nog steeds op dezelfde weg verder gaan. Dat is het beeld dat wordt opgehangen. Hoewel dat wellicht kan opgaan voor sommige Grieken, is het zeker niet van toepassing op de meesten. Maar het zorgt wel voor wrevel. En de Grieken voelen zich dus in hun waardigheid aangetast.<\/p>\n
Voor de Cyprioten geldt iets gelijkaardigs. Het eiland wordt afgeschilderd als een paradijs voor belastingontduikers en het geld in de bank komt van mafieuze praktijken. Dat moet er blijkbaar de hele tijd worden ingehamerd. Het is blijkbaar geen bezwaar dat er honderden dergelijke belastingsparadijzen bestaan, dichterbij in het noorden. Niemand spreekt over de channel islands, over Monaco, Andorra of Liechtenstein. En wat die mafia betreft: zijn daar bewijzen voor? En er wordt ook gezegd dat de banksector veel te groot was in Cyprus: tot 700% van het BNP. Voor Luxemburg schijnt dat geen probleem te zijn.<\/p>\n
Dus het beeld dat van Cyprus wordt opgehangen, strookt ook niet helemaal met de waarheid. En ook dat raakt aan de waardigheid van de Cyprioot. En dan gaat hij reageren op de manier waarop dat gebeurd is. Je zou kunnen denken dat de Cyprioten een plan B achter de hand hadden gehouden toen het parlement “nee” stemde, maar dat is niet het geval. Hier heeft de emotie gesproken, en niet de rede.<\/p>\n
En daar wordt met een zekere bewondering naar gekeken door de Grieken, zoals correspondente Shereen El Sherbini voor het Financieele Dagblad als schreef<\/a>. Die zien nu dat er niet 1 parlementslid “ja” heeft gestemd, terwijl hun parlementsleden meerdere keren al een resem besparingsmaatregelen als wet hebben aangenomen zonder al te veel morren. Het geeft de indruk dat de Griekse overheid nauwelijks heeft onderhandeld, terwijl ze wel de hele tijd op allerlei TV-optredens komen uitbazuinen dat ze “gestreden” hebben. Voor de Grieken lijkt het dat hun regeringen vooral ja knikten op elke eis van de trojka, om zo veel mogelijk hun eigen belangen als politici veilig te stellen.<\/p>\n